Vandaag maken de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) en het Nederlands Theater Festival (NTF) de 12 genomineerden bekend voor de Theo d’Ors, de prijzen voor de meest indrukwekkende acteerprestaties van het afgelopen seizoen.
De prijzen worden uitgereikt in drie categorieën, voor de meest indrukwekkende acteerprestatie in een dragende rol, voor de meest indrukwekkende acteerprestatie in een bijdragende rol en voor de meest grensverleggende podiumprestatie.
"De Nederlandse podia, verenigd in de VSCD, eren met deze prijzen de artiesten en gezelschappen die in het afgelopen seizoen de meeste indruk hebben gemaakt," aldus Leontien Wiering, voorzitter VSCD. "Voor deze makers komen de mensen naar onze podia toe. De diverse lijst met genomineerden geeft een goed beeld van de hoge kwaliteit van de voorstellingen en het brede aanbod dat op onze podia wordt geprogrammeerd."
Theo d’Or voor de meest indrukwekkende acteerprestatie in een dragende rol
Florian Myjer | The Actor | Oh Deer | Floor Houwink ten Cate
Uit het juryrapport: In The Actor laat Florian Myjer zien wat een uitzonderlijke acteur hij is. Myjer schakelt razendsnel tussen verschillende rollen, stemmen en emoties. Hij durft te overdrijven, te zoeken, bijna te ontsporen, maar houdt altijd contact met iets authentieks en breekbaars. Vooral de openheid waarmee Myjer zichzelf laat zien, raakt. Hij toont de twijfel, de eenzaamheid en het verlangen om gezien te worden. Wat blijft hangen, is hoe Myjer zichzelf, met al zijn bravoure en kwetsbaarheid, volledig durft te laten zien. Daarmee laat hij alle facetten van de acteur én de mens schitteren.
Jatou Sumbunu | Teckel | Bellevue Producties | Eva Knibbe, Paulien Geerlings
Uit het juryrapport: Je weet dat Jatou Sumbunu een actrice is en dat ze in Teckel niet haar eigen verhaal verbeeldt, maar haar spel voelt zo rauw en levensecht dat de voorstelling pijnlijk confronterend is. Sumbunu speelt een jonge vrouw die als tiener jarenlang verkracht is door een oudere man. Ze vertolkt het personage levendig en springerig, maar onder die jeugdige gevoelens schemeren constant woede, pijn en somberte door. Het is enorm knap dat ze die balans tussen licht en donker bewaart, en dat er in haar ogen naast kwetsbaarheid ook boosheid flikkert. Sumbunu dwingt je bij het verhaal te blijven en de kwelling waar het personage doorheen gaat als toeschouwer ook enigszins te ervaren.
Keja Klaasje Kwestro | F*CK LOLITA | Het Zuidelijk Toneel | Silke van Kamp
Uit het juryrapport: Zelden heeft de vertolking van een personage zoveel indruk gemaakt als die van Keja Klaasje Kwestro in F*ck Lolita. Kwestro geeft haar op vitale, vileine, krachtige wijze gestalte. Haar spel lijkt vanuit het binnenste van ons collectieve bewustzijn te komen, vanuit een diep doorvoelde behoefte om ons los van welk narratief dan ook te kunnen uitdrukken. Met haar oorspronkelijkheid, moed en technische virtuositeit, en de nuance in haar psychologische duiding, belichaamt Keja Klaasje Kwestro onze schreeuwende behoefte aan een eigen stemgeluid.
Manoushka Zeegelaar Breeveld | Moeder van Europa | Orkater | Belle van Heerikhuizen
Uit het juryrapport: In Moeder van Europa schittert Manoushka Zeegelaar Breeveld in haar rol als de sluwe en berekenende keizerin Maria Theresia, die de macht voor zichzelf en haar nageslacht wil veiligstellen. Ze is op haar best in de momenten van vertwijfeling, waarin ze een voorzichtige breekbaarheid laat zien en de emoties van haar personage voelbaar maakt. In dit bruisende en indrukwekkende verhaal verknoopt Breeveld op een knappe manier macht aan tederheid, vertwijfeling aan confrontatie. Breeveld heeft een sterke podiumaanwezigheid en maakt van keizerin Maria Theresia een glansrol.
Theo d’Or voor de meest indrukwekkende acteerprestatie in een bijdragende rol
Bram Suijker Millennial | VREDE | Theater Oostpool | Hulst & Tarenskeen
Uit het juryrapport: In Vrede speelt Bram Suijker op de toppen van zijn kunnen. Hij vertolkt de stroeve broer van Gwen, die als de oorlog uitbreekt naar het front gaat. Suijker speelt deze rol helder en open. Ook speelt hij een verlopen manager in het nachtleven van Ibiza, wiens gierigheid en onverschilligheid Suijker treft met een zeer warme, geestige toets. Ten slotte speelt hij een televisiepresentator die blind is voor alles behalve zijn eigen jacht op het ontmaskeren van hypocrisie. Ook die kleur pakt Suijker scherp. Met zijn zachtmoedige, oordeelloze en liefdevolle spel, vertolkt hij drie rollen die elk uitgesproken gelaagd zijn.
Ella Kamerbeek | Trut | Club Lam | Anouk Beugels
Uit het juryrapport: Ella Kamerbeek laat een kant van haar acteren zien die zich niet opdringt, maar langzaam onder je huid kruipt. Zo brengt zij een kwetsbaarheid en melancholie binnen die de voorstelling adem en evenwichtigheid geven. In alle verschijningsvormen weet zij overtuigingskracht, energie en theatrale precisie te combineren. Wat haar uiteindelijk zo sterk maakt, is dat ze nooit probeert om het morele gelijk van de voorstelling te illustreren. In plaats daarvan laat ze de menselijke twijfel zien die daaronder schuilgaat. Daarmee brengt ze niet alleen dynamiek en humor aan, maar ook emotionele diepte.
Georgina Verbaan | Millennial | VREDE | Theater Oostpool | Hulst & Tarenskeen
Uit het juryrapport: Het is wonderlijk om te ervaren welke impact Georgina Verbaan dit stuk geeft. Vanaf haar opkomst bepaalt ze de energie op het toneel. Ze acteert bescheiden, subtiel en minimaal, en toch dresseert ze, met haar houding en aanwezigheid, de aandacht door de ruimte. Verbaan is het oog in de storm van absurdisme die het acteursensemble van Hulst en Tarenskeen optuigt: de plek waar het stil is en helder. Ze geeft daarmee deze over de top geserveerde, doldrieste tragikomedie in haar eentje een zeldzaam diepe zeggingskracht.
Samantha Cherish Wielkens | Black Joy | Theater Oostpool en Dawn Collective | Priscilla Vaudelle
Uit het juryrapport: In Black Joy belichaamt Samantha Cherish Wielkens samen met drie andere Zwarte Nederlandse vrouwen ‘joy’ als een vorm van protest. In deze voorstelling zien we haar vakmanschap en artistieke zeggingskracht. Het is een acteerprestatie die bij je blijft. Hoewel haar medespelers alle ruimte krijgen om te schitteren, is Cherish Wielkens het middelpunt. Ze speelt als een kameleonknuffeldier-kanon, die moeiteloos schakelt in emotie en energie. Cherish Wielkens deelt openhartig ongemakkelijke pijnlijke vragen en herkenbare vreugdevolle anekdotes. Ze is daarmee een intergenerationele spiegel voor veel vrouwen.
Theo d'Or voor de meest grensverleggende podiumprestatie
Sue-Ann Bel | Bitemarks on her tongue | Productiehuis Theater Rotterdam | Eindregie: Romana Vrede
Uit het juryrapport: Het verpletterende Bitemarks on her Tongue van performer en multitalent Sue-Ann Bel is een even hilarische als genadeloze afrekening van het ‘ik’ als maakbaar ideaal. Bel laat met deze solo de enorme reikwijdte van haar kunnen als performer zien. Krachtige beelden combineert ze met scherp fysiek spel en een feilloze tekstbeheersing. Schijnbaar moeiteloos laveert ze tussen speelsheid en een onderlaag van pijn. De interdisciplinaire aanpak en de manier waarop ze in deze performance eigentijdse identiteit belichaamt is er een van de buitencategorie. Het levert in de handen van Sue-Ann Bel een onvergetelijke podiumprestatie op.
Sarah Janneh | Brabo Leone | NITE, Theater Utrecht, MusicalMakers | Regie: Floor Houwink ten Cate | Muzikaal leider: Jan van Eerd
Uit het juryrapport: Sarah Janneh heeft met Brabo Leone een voorstelling gemaakt die niet alleen persoonlijk en muzikaal indrukwekkend is, het is een combinatie van artistieke urgentie, vormonderzoek en emotionele eerlijkheid. Ze toont haar kwetsbaarheid en creëert hiermee herkenning en collectieve emotie. Zonder ergens moralistisch te worden, raakt ze daarmee aan grotere maatschappelijke thema’s als identiteit, migratie, mentale gezondheid en de zoektocht naar verbondenheid. De voortdurende verschuiving tussen uitbundigheid en breekbaarheid maakt haar spel onvoorspelbaar en spannend. Sarah Janneh heeft een nieuwe theatrale vorm gemaakt, die breed, rijk en ontroerend is.
Ensemble DE HOE voor hun werkwijze | DE SITCOMEBACK | DE HOE | Eindregie: Matthias de Koning
Uit het juryrapport: Er is momenteel geen gezelschap in het Nederlands taalgebied dat zichzelf zozeer becommentarieert als DE HOE. Daarmee gaan hun voorstellingen over de essentie van het vak, maar ook over de essentie van deze tijd. Dit bevragen van de eigen existentie is ook het uitgangspunt van de speltechniek. De acteurs zijn behalve als personage ook altijd als zichzelf aanwezig op het podium, en deze methode lijkt elke voorstelling aan raffinement te winnen. Het ensemble blijft, in de desoriënterende en oergeestige DE HOE-stijl, de mogelijkheden van het ambacht oprekken, en is daarin al sinds haar oprichting vernieuwend en grensverleggend.
Jacobien Elffers & de Superdrum | SUPERDRUM | De Veenfabriek en Touki Delphine | Joeri Vos en Rik Elstgeest
Uit het juryrapport: Kunstmatige intelligentie en voortdurende technologische ontwikkelingen zijn op dit moment belangrijke thema’s voor theatermakers. Maar zelden leidt dat tot theater dat zo spannend en invoelbaar is als Superdrum. Het geloofwaardige en zeer bekwame spel van Jacobien Elffers is een belangrijke factor in het succes van dit werk. Haar constante duet met de druminstallatie van Touki Delphine is indrukwekkend. Mens en machine vervloeien in een intrigerend samenspel, waarbij niet te zeggen valt wie of wat hier de bovenhand heeft. De voorstelling laat je ervaren hoe het is om samen te leven met supercomputers, maar is daarin ook verontrustend.
Voor het seizoen 2025-2026 bestaat de Nederlandse Toneeljury uit:
- Ernestine Comvalius (voorzitter) | Adviseur, spreker, schrijver
- Peter Hendrikx (vice-voorzitter) | Directeur Performing De Nieuwe Oost & Theater a/d Rijn (Arnhem)
- Han van Wieringen | Schrijver, vertaler, criticus
- Tommie van Eck | Zakelijk directeur De Kleine Komedie (Amsterdam)
- Jelle van der Meulen | Hoofd programmering Stadsschouwburg De Harmonie (Leeuwarden)
- Dana Kibbelaar | Directeur-bestuurder Theaterfestival Boulevard & Bosse Nova (Den Bosch)
- Daniëlle Kersten | Directeur Eigen Naam BV
- Mina Etemad | Recensent, freelance journalist, podcastmaker
- Naud van Geffen | Directeur-bestuurder Theater de Vest & Grote Kerk (Alkmaar)
De winnaars van de VSCD Toneelprijzen worden bekendgemaakt tijdens het Gala van het Nederlands Theater op zondag 13 september 2026 in Internationaal Theater Amsterdam, als feestelijke afsluiting van het Nederlands Theater Festival, dat dit jaar loopt van 3 tot en met 13 september. De kaartverkoop voor het festival begint op 3 juli.
De uitreiking van de VSCD-prijzen wordt mogelijk gemaakt door de VriendenLoterij.
Meer over de Toneelprijzen
Naar al het nieuws