Tijdens het Nederlandse Dansdagen Gala in Theater aan het Vrijthof zijn 2 oktober, in aanwezigheid van Minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de VSCD Dansprijzen 2026 uitgereikt. Deze prijzen staan bekend als de prestigieuze Zwanen en Jonge Zwanen.
De prijzen worden jaarlijks toegekend aan gezelschappen, choreografen en dansers die in het afgelopen seizoen de meest indrukwekkende prestaties hebben geleverd. Dit jaar werd ook de Gouden Zwaan uitgereikt. Deze prijs kent geen nominaties en wordt niet jaarlijks uitgereikt. De Gouden Zwaan is voor de danser(es), choreograaf of persoon werkzaam in het dansveld in Nederland die met zijn of haar carrière een grote bijdrage heeft geleverd aan de Nederlandse dans.
Peggy Olislaegers ontving dit jaar de Gouden Zwaan voor haar sterke bijdrage aan de erkenning van dansdramaturgie als zelfstandige en essentiële artistieke praktijk in Nederland en Europa. Uit het juryrapport: "Ze is een mentor geweest voor talloze mensen in de danssector. Als directeur en interim-leider bij verschillende culturele organisaties is zij een koersbepalende factor gebleken. Ze maakt daarbij ruimte voor anderen om te excelleren en bouwt aan duurzame structuren voor de toekomst." Olislaegers, die zich als dansactivist inzet voor verandering binnen de danssector, droeg haar prijs op aan de mensen met wie zij zich inzet voor bevraging en verandering, maar die daarvoor niet altijd erkenning krijgen en soms juist op stilte of afwijzing stuiten.
In haar dankwoord benadrukte zij het belang van radicale solidariteit. Ze sloot af met de woorden: "Solidariteit, radicale solidariteit, is voor mij de kern. Ik heb een stem en die gebruik ik. Ik heb een lichaam en daar kan ik mee naast je staan."
Speciaal voor deze gelegenheid schreef en presenteerde Sunni Lamin Barrow een gedicht, geïnspireerd op een gesprek met Olislaegers over dans als mensenrecht.
Tyrone Menig ontving de Zwaan voor meest indrukwekkende dansprestatie 2026 voor zijn rol in A Fine Mess van Marco Gerris & Jakop Ahlbom (ISH Dance Collective, Jakop Ahlbom Company & DeLaMar).
Uit het juryrapport: "Tyrone Menig is een virtuoze breakdancer met specialismen in locking en breaking, maar toont zich in A Fine Mess ook een groot komisch talent met dik aangezet en aanstekelijk toneelspel, maffe stunts en tricks ontleend aan de martial arts. Met deze veelzijdigheid draagt hij bij aan een danspraktijk die vanuit hiphop wordt opgerekt en bevraagd.”
De Zwaan voor de meest indrukwekkende dansproductie werd toegekend aan WAXES van Sarah Baltzinger & Isaiah Wilson (Scapino Ballet Rotterdam).
Uit het juryrapport: “Met WAXES presenteren Sarah Baltzinger en Isaiah Wilson een indringend en compromisloos werk dat met een volledig vrouwelijke cast de blik op het lichaam buiten de mannelijke norm onderzoekt. De zeven dansers tonen een indrukwekkend bewegingsidioom dat de grenzen van het fysieke en het theatrale oprekt, en bevragen daarmee de eisen waaraan lichamen worden onderworpen."
Ciara Hiawat ontving de Jonge Zwaan voor de meest indrukwekkende jeugddansprestatie voor haar rol in KABITENI (14+) door Lloyd Marengo (Lloydscompany).
Uit het juryrapport: “Ciara Hiwat ademt met de muziek. Ze schakelt van grote expressie naar klein detail en blijft daarin volledig geloofwaardig. De jury ziet een jonge vrouw die vanuit haar eigen kracht werkt: helder, onbevreesd en aanwezig."
De Jonge Zwaan voor de meest indrukwekkende jeugddansproductie ging naar LiCHT (2+) van Gaia Gonnelli (Dadodans).
Uit het juryrapport: “Van zaklampen bij binnenkomst tot luchtacrobatiek die de hele ruimte laat bewegen. LiCHT bouwt geduldig op, heeft verrassende elementen en geeft de allerkleinsten het gevoel dat deze wereld van hen is.’’
Nederlandse Dansdagen
Van 2 t/m 8 oktober is Maastricht opnieuw het middelpunt van de Nederlandse dans. In theaters, op pleinen en op onverwachte plekken als de Sint Janskerk en het Bonnefanten ontmoeten makers en publiek elkaar. Gevestigde namen staan naast nieuwe stemmen, grote producties naast intieme experimenten. Samen vormen zij een veelkleurig beeld van de Nederlandse dans van nu en in de toekomst.
Bekijk het volledige festivalprogramma en lees het nieuwe festivalmagazine.
Na Maastricht reizen de Dansdagen verder naar Tilburg (9 t/m 11 oktober), Enschede (16 t/m 18 oktober) en Zwolle (23 t/m 25 oktober). Dit zijn op zichzelf staande edities, verweven met desbetreffende steden en met een eigen programma. Zie nederlandsedansdagen.nl voor meer informatie.
Bekijk hier een overzicht van de winnaars van vorig jaar.
Foto's: Sjoerd Derine
